Phẫu thuật Phaco (Phacoemulsification) là phương pháp hiện đại điều trị đục thủy tinh thể, sử dụng sóng siêu âm tần số cao để phá vỡ thủy tinh thể bị đục, sau đó thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo. Đây là kỹ thuật an toàn, ít xâm lấn, giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi thị lực.
Tuy nhiên, nếu chần chừ không điều trị kịp thời, đục thủy tinh thể có thể tiến triển nhanh, gây mất thị lực vĩnh viễn hoặc biến chứng nguy hiểm khác. Vì vậy, việc nhận biết dấu hiệu cần mổ Phaco ngay là yếu tố quyết định bảo vệ đôi mắt.
1. Dấu hiệu cảnh báo bạn cần mổ Phaco ngay
1.1. Thị lực giảm nhanh và liên tục
- Mắt mờ rõ rệt chỉ trong vài tuần hoặc vài tháng.
- Gặp khó khăn trong các hoạt động thường ngày như đọc sách, lái xe, xem tivi.
- Đeo kính không còn cải thiện được tầm nhìn.
Nguyên nhân: Thủy tinh thể bị đục nhanh chóng, ánh sáng khó đi vào võng mạc, gây giảm thị lực nghiêm trọng.
1.2. Nhìn đôi hoặc thấy quầng sáng
- Nhìn một vật nhưng thấy thành hai hoặc ba hình.
- Ban đêm, đèn xe và đèn đường xuất hiện quầng sáng hoặc tia lóe gây chói mắt.
Cảnh báo: Đây là dấu hiệu đục thủy tinh thể tiến triển, ảnh hưởng khả năng nhận biết vật thể và dễ gây tai nạn.
1.3. Nhìn mờ ngay cả khi ánh sáng mạnh
- Không thể đọc chữ hoặc nhận diện khuôn mặt dù đang ở nơi ánh sáng tốt.
- Mắt nhạy cảm hơn với ánh sáng, dễ bị chói.
Nguyên nhân: Ánh sáng bị tán xạ khi đi qua thủy tinh thể đục, khiến hình ảnh mờ và mất chi tiết.
1.4. Thay đổi màu sắc tầm nhìn
- Màu sắc trở nên nhạt, ố vàng hoặc xám.
- Khó phân biệt các tông màu, đặc biệt là màu xanh dương và tím.
Nguyên nhân: Sự biến dạng ánh sáng khi đi qua thủy tinh thể bị đục làm thay đổi nhận thức màu sắc.
1.5. Xuất hiện biến chứng nguy hiểm
Nếu đục thủy tinh thể gây:
- Tăng nhãn áp thứ phát (áp lực mắt tăng cao).
- Viêm mắt kéo dài.
- Bong võng mạc hoặc tổn thương thần kinh thị giác.
Trường hợp này cần mổ Phaco khẩn cấp để tránh tổn thương không thể hồi phục.
2. Hậu quả nếu trì hoãn mổ Phaco
Nếu bỏ qua các dấu hiệu trên, bệnh có thể dẫn đến:
- Mù lòa vĩnh viễn do tổn thương võng mạc và dây thần kinh thị giác.
- Giảm khả năng sinh hoạt, lao động, làm tăng nguy cơ té ngã.
- Tăng chi phí và rủi ro phẫu thuật khi bệnh ở giai đoạn muộn.
3. Thời điểm vàng để mổ Phaco
Các bác sĩ nhãn khoa khuyến cáo:
- Mổ ngay khi thị lực giảm ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày.
- Không nên đợi thủy tinh thể “chín” như phương pháp mổ truyền thống.
- Khám mắt định kỳ 6 – 12 tháng/lần để phát hiện sớm.
4. Quy trình mổ Phaco diễn ra như thế nào?
- Khám và đo các chỉ số mắt (thị lực, nhãn áp, siêu âm mắt).
- Gây tê tại chỗ, không cần gây mê toàn thân.
- Dùng đầu phaco phát sóng siêu âm tán nhuyễn thủy tinh thể đục.
- Hút bỏ mảnh thủy tinh thể đục và đặt thủy tinh thể nhân tạo.
- Băng mắt và theo dõi sau phẫu thuật.
⏱ Thời gian mổ trung bình: 15 – 20 phút/mắt. Người bệnh có thể về trong ngày.
5. Lời khuyên để bảo vệ đôi mắt sau mổ Phaco
- Uống thuốc và nhỏ mắt theo đúng chỉ định.
- Đeo kính bảo vệ khi ra nắng hoặc bụi bẩn.
- Tránh dụi mắt, bơi lội hoặc vận động mạnh trong 1 tháng đầu.
- Khám lại đúng lịch để theo dõi thị lực.
Kết luận
Nhận biết sớm và mổ Phaco kịp thời là chìa khóa để tránh mất thị lực vĩnh viễn. Nếu bạn thấy mắt mờ nhanh, nhìn đôi, xuất hiện quầng sáng hoặc biến chứng tăng nhãn áp, hãy đến ngay cơ sở nhãn khoa uy tín để được tư vấn và điều trị.
